İsviçre, Tren Raylarını Güneş Enerjisi Santraline Dönüştürüyor
İsviçre, demiryolu raylarını yalnızca ulaşım aracı olmaktan çıkarıp yenilenebilir enerji kaynağına dönüştürüyor! İsviçreli start-up Sun-Ways, tren rayları arasına yerleştirilen çıkarılabilir güneş panelleriyle enerji üretiminde çığır açıyor. Buttes’te başlatılan pilot proje, mevcut altyapıyı kullanarak temiz enerji üretirken ek arazi tüketimini önlüyor. Bu yenilikçi sistem, küresel ölçekte ilgi çekiyor ve demiryolu ağlarını enerji santrallerine dönüştürme potansiyeli taşıyor.
Raylar Arasında Güneş Enerjisi Devrimi
2020’de Lozan yakınlarındaki Renens tren istasyonunda bir fikir olarak doğan proje, Sun-Ways CEO'su Joseph Scuderi’nin liderliğinde hayata geçti. Scuderi, demiryolu rayları arasındaki kullanılmayan alanları değerlendirme fikrinden yola çıkarak Sun-Ways şirketini kurdu. Beş yıl sonra, Neuchâtel kantonuna bağlı Buttes köyünde 100 metrelik bir demiryolu hattına 48 çıkarılabilir fotovoltaik modül yerleştirildi. Bu paneller, yılda 16 MWh elektrik üreterek dört ila altı hanenin enerji ihtiyacını karşılıyor.
Sun-Ways’in “Devrim niteliğindeki” teknolojisi, raylar arasına hızlıca monte edilip çıkarılabilen güneş panelleriyle dikkat çekiyor. Paneller, İsviçreli ray bakım şirketi Scheuchzer’in özel bir makinesiyle birkaç saatte kurulabiliyor veya kaldırılabiliyor. Tren seferlerini etkilemeden çalışan sistem, ray bakımını da kolaylaştırıyor. Panellerin temizliği için trenlerin önüne silindirik fırçalar eklenmesi gibi pratik çözümler de geliştirilmiş.
İsviçre’nin Enerji Hedeflerine Katkı
Sun-Ways, İsviçre’nin 5.320 kilometrelik demiryolu ağının (Tüneller ve gölgeli alanlar hariç) yılda 1 milyar kWh güneş enerjisi üretebileceğini öngörüyor. Bu, 300.000 hanenin enerji ihtiyacına veya ülkenin toplam elektrik tüketiminin 2’sine denk geliyor. İsviçre, 2035’e kadar güneş enerjisi üretimini yedi kat artırmayı hedeflerken, bu sistem sıfır emisyonlu bir geleceğe önemli bir katkı sunabilir.
Federal Ulaştırma Ofisi (FOT), projeyi desteklese de temkinli bir yaklaşım sergiliyor. Buttes’teki pilot proje, trenlerin maksimum 70 km/s hızla çalıştığı bir hatta üç yıl boyunca test edilecek. FOT, sistemin uzun vadeli dayanıklılığını, ray davranışını ve bakım süreçlerini yakından izleyecek.
Küresel İlgi ve Ölçeklenebilirlik
Sun-Ways’in yeniliği, sadece İsviçre’yle sınırlı kalmıyor. Almanya, İtalya, Fransa ve Japonya’da benzer projeler test edilse de, Sun-Ways’in çıkarılabilir panel sistemi dünyada bir ilk. Güney Kore, İspanya, Romanya, Çin, ABD ve Endonezya’dan gelen ilgi, teknolojinin küresel potansiyelini gösteriyor. Güney Kore’de bu yıl bir pilot proje başlatılması planlanırken, Japonya ve Endonezya da sistemi kendi demiryolu ağlarına entegre etmeyi değerlendiriyor.
Fraunhofer Güneş Enerjisi Sistemleri Enstitüsü’nden Martin Heinrich, rayların güneş enerjisi için kullanılmasının “harika bir fikir” olduğunu belirtiyor. Ancak, panellerin sık sık çıkarılmasının maliyetleri artırabileceği uyarısında bulunuyor. Buna rağmen, Sun-Ways, dünya demiryolu hatlarının yarısına güneş panelleri yerleştirilebileceğini ve bu sayede milyonlarca haneye temiz enerji sağlanabileceğini savunuyor.
Çevre Dostu ve Verimli Bir Gelecek
Greentech Alliance’tan Lubomila Jordanova, Sun-Ways’in sistemini “Ölçeklenebilir, verimli ve çevre dostu” olarak nitelendiriyor. Proje, yeni arazi kullanımı gerektirmeden mevcut altyapıyı değerlendirerek iklim değişikliğiyle mücadelede önemli bir adım atıyor. Buttes’teki 585.000 CHF’lik pilot proje, İsviçre Yenilik Tanıtım Ajansı (Innosuisse) ve bir düzine ortak şirketin desteğiyle hayata geçti.