Bloomberg HT'de enerji sektörünün öne çıkan başlıklarının ele alındığı Gelecek Enerji programının bu haftaki bölümünde, elektrik dağıtım sektörünün mevcut durumu ve gelecek vizyonu kapsamlı biçimde değerlendirildi. Program, Bülent Kaya ve Pelin Yantur'un moderatörlüğünde gerçekleşti.

Programın konuğu, Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (ELDER) Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan oldu. Yayında; Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun (EPDK) 1 Ocak itibarıyla başlattığı 5. Tarife Uygulama Dönemi, dağıtım şirketlerinin yatırım planları, bakım-onarım süreçleri, tüketici memnuniyeti ve elektrik faturalarına ilişkin kamuoyundaki tartışmalar ele alındı.

5'inci Tarife Döneminde Yatırım Odaklı Yeni Vizyon

Programda konuşan Fakir Hüseyin Erdoğan, elektrik dağıtım sektörünün geçmiş tarife dönemlerinde önemli bir altyapı dönüşümü gerçekleştirdiğini vurguladı. Son dört tarife döneminde yaklaşık 20 milyar dolarlık yatırım yapıldığını belirten Erdoğan, bu yatırımlar sayesinde dağıtım şebekesinin büyütüldüğünü, modernize edildiğini ve genişletildiğini ifade etti.

Özelleştirme sürecinin tamamlandığı 2014 yılından 2024 yılı sonuna kadar olan dönemde elektrik dağıtım şebekesine 408 bin kilometre yeni hat eklendiğini aktaran Erdoğan, bu hatların yaklaşık yarısının yer altı kablolarından oluştuğunu söyledi. Aynı dönemde 12 milyon yeni tüketicinin sisteme dahil edildiğini ve toplam tüketici sayısının 51 milyona ulaştığını kaydetti.

EPDK tarafından belirlenen 5. Tarife Uygulama Dönemi kapsamında ise Ekim 2025 fiyatlarıyla yaklaşık 19 milyar dolara karşılık gelen 777 milyar liralık yatırım tavanı belirlendiğini aktaran Erdoğan, bu dönemde klasik şebeke yatırımlarının yanı sıra akıllı şebeke, dijitalleşme ve elektrifikasyon odaklı bir yaklaşım benimsendiğini ifade etti.

Bakım-Onarım ve Kesintisiz Enerji Vurgusu

Programda, elektrik kesintileri ve bakım-onarım süreçleri de ayrıntılı biçimde ele alındı. Erdoğan, kesintisiz enerjinin hem tüketiciler hem de dağıtım şirketleri açısından temel hedef olduğunu belirterek, kesintilerin tamamen ortadan kaldırılmasının teknik ve yapısal nedenlerle her zaman mümkün olamayabileceğini ifade etti.

Türkiye’de hızlı kentleşme ve kentsel dönüşüm sürecinin şebeke planlamasını zorlaştırdığına dikkat çeken Erdoğan, özellikle büyük şehirlerde trafo ve yeni hat yatırımları için uygun alan bulmanın önemli bir sorun olduğunu dile getirdi. Bu nedenle dağıtım şirketlerinin Ar-Ge projeleriyle daha kompakt ve verimli çözümler geliştirdiğini söyledi.

Ormanlık Alanlarda Bakım Süreleri Sıklaştırıldı

Yaz aylarında artan orman yangınlarıyla ilgili kamuoyundaki hassasiyete de değinen Erdoğan, Türkiye’de elektrik dağıtım şebekesinin yaklaşık 67 bin kilometresinin ormanlık alanlardan geçtiğini belirtti. EPDK’nın 5. tarife döneminde bu alanlara yönelik bakım sorumluluklarını artırdığını söyleyen Erdoğan, bazı kontrollerin iki yılda bir yerine artık her yıl yapılacağını ve planlı bakım bütçelerinin bu kapsamda artırıldığını ifade etti.

Tüketici Memnuniyetinde Ölçülebilir Artış

Tüketici memnuniyetinin dağıtım şirketleri için önemli bir kalite göstergesi olduğunu vurgulayan Erdoğan, dağıtım şirketlerinin çağrı merkezlerine yılda yaklaşık 20 milyon çağrı geldiğini ve bu çağrıların yüzde 99’undan fazlasının yanıtlandığını söyledi. Çağrıların yüzde 94’ünün ilk 20 saniye içinde cevaplandığını belirten Erdoğan, bu hizmetlerin TEDAŞ tarafından düzenli olarak ölçümlendiğini aktardı.

ELDER tarafından yürütülen ve çağrı merkezlerini aramayan tüketicileri de kapsayan bağımsız anketlere de değinen Erdoğan, elektrik dağıtım hizmetlerinden duyulan memnuniyet oranının yüzde 72, kararsızlarla birlikte ise yüzde 85 seviyesinde olduğunu ifade etti.

“Dağıtım Şirketleri Tarifeleri Belirlemiyor”

Elektrik faturalarına yönelik kamuoyunda sıkça dile getirilen eleştirilere de yanıt veren Erdoğan, dağıtım sektörünün sıkı bir regülasyona tabi olduğunu vurguladı. Dağıtım şirketlerinin ne kadar yatırım yapacağının, hangi giderleri karşılayacağının ve ne kadar gelir elde edebileceğinin EPDK tarafından belirlendiğini ifade eden Erdoğan, dağıtım şirketlerinin kendi başlarına tarife belirleme yetkisi bulunmadığının altını çizdi.

Elektrik faturalarının; enerji bedeli, iletim ve dağıtım bedelleri ile vergilerden oluştuğunu belirten Erdoğan, “Dağıtım şirketlerinin astronomik kâr elde etmesi mümkün değildir” dedi.

Milli Akıllı Sayaç Sistemi (MASS) Geliyor

Programın dikkat çeken başlıklarından biri de Milli Akıllı Sayaç Sistemi (MASS) oldu. Erdoğan, MASS kapsamında değiştirilecek sayaçlar için tüketicilerden herhangi bir bedel alınmayacağını net bir şekilde ifade etti. Sistemin, yerli ve milli bir altyapı ile geliştirildiğini ve tüketicilerin elektrik tüketimini saatlik bazda takip edebilmesine imkân tanıyacağını söyledi.

MASS’ın aynı zamanda kayıp-kaçakla mücadelede önemli bir rol üstleneceğini belirten Erdoğan, bu dönüşümün dağıtım şirketlerinin yatırım bütçeleri kapsamında hayata geçirileceğini kaydetti.

Çocuklara Yönelik Enerji Bilinci Projesi

Programın sonunda ELDER’in çocuklara yönelik yeni iletişim projesine de değinen Erdoğan, “Kıvılcım ve Volkan” adlı animasyon serisiyle çocuklara elektrik enerjisinin güvenli ve verimli kullanımının anlatılacağını belirtti. Animasyonların her hafta YouTube üzerinden yayınlanacağını ifade eden Erdoğan, projenin erken yaşta enerji bilinci oluşturmayı hedeflediğini söyledi.

Gelecek Enerji programı, sektör temsilcilerinin net mesajları ve kapsamlı değerlendirmeleriyle enerji gündemini ele almaya devam ediyor.