Elder Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan, elektrik dağıtım sektörünün şebeke işletmeciliğinden sistem işletmeciliğine geçmesi gerektiğini belirterek “Dağıtım 2.0” vizyonunu anlattı. Erdoğan, Türkiye’nin 1,6 milyon kilometrenin üzerindeki elektrik dağıtım hattının daha akıllı, esnek ve dayanıklı bir yapıya kavuşması için yerli teknoloji geliştiren girişimlerin ve sektör iş birliklerinin önemine dikkat çekti.

Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (Elder) Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan, Elektrik Dağıtım Sektöründe I. İnovasyon, Yaygınlaştırma ve Girişimci Günleri kapsamında düzenlenen Enerjim Sensin Hızlandırma Programı Final Sahnesi’nde yaptığı konuşmada, elektrik dağıtım sektörünün geleceğine yönelik dönüşüm hedeflerini ve girişimcilik ekosisteminin bu süreçteki rolünü değerlendirdi.

Elektrikleşmenin sanayi, ulaşım, ısıtma ve soğutma alanlarında hız kazandığını belirten Erdoğan, yapay zekâ uygulamaları ve veri merkezlerinin de elektrik talebini artırdığına işaret etti. Güneş enerjisi sistemleri, enerji depolama teknolojileri ve kendi elektriğini üreterek sisteme katılan tüketicilerle birlikte enerji ekosisteminin daha dağıtık ve çok aktörlü bir yapıya dönüştüğünü ifade eden Erdoğan, bu değişimin elektrik dağıtım sektöründe kapsamlı bir dönüşümü zorunlu kıldığını vurguladı.

Dağıtım 2.0 ile şebeke işletmeciliğinden sistem işletmeciliğine geçiş

Elektrik dağıtım sektöründeki dönüşümü “Dağıtım 2.0” olarak tanımladıklarını belirten Erdoğan, hedeflerinin dağıtım şirketlerini yalnızca şebeke işleten kuruluşlar olmaktan çıkararak bütüncül bir enerji sistemini yöneten yapılara dönüştürmek olduğunu söyledi.

Erdoğan, bu vizyonu şu sözlerle anlattı:

“Hedefimiz, elektrik dağıtım şirketlerinin şebeke işletmecisinden sistem işletmecisine dönüşmeleri. Bir başka ifadeyle, elektriği tüketicilere ulaştıran bir şebekeyi işletmekten; üretimin ve tüketimin anlık olarak izlendiği, çift yönlü enerji akışlarının yönetilebildiği, veriye dayalı kararların alındığı ve çok boyutlu planların yapıldığı, akıllı, esnek ve dayanıklı bir mimari üzerinde şekillenen sistemi işletmek.”

Bu dönüşümün yalnızca yeni hatlar, trafolar ve geleneksel ekipmanlarla gerçekleştirilemeyeceğini belirten Erdoğan; yazılımlar, farklı malzemeler, sensörler, veri analitiği ve yapay zekâ uygulamalarının yanı sıra yeni teknolojilere de ihtiyaç duyulduğunu kaydetti.

1,6 milyon kilometrelik şebekede teknoloji ihtiyacı

Türkiye’nin elektrik dağıtım altyapısının büyüklüğüne dikkat çeken Erdoğan, sektörün ülke genelinde önemli bir operasyonel sorumluluk üstlendiğini ifade etti.

Erdoğan, “Elektrik dağıtım sektörü, Türkiye'nin 81 ilinde, dörtte üçü atmosferik koşullara açık 1,6 milyon kilometrenin üzerinde hattı işletiyor. Her yerin özellikleri, zorlukları, ihtiyaçları birbirinden farklı. Bu farklılıkları anlamlandırmak, yönetmek, zor da olsa bizim işimiz. Zoru kolaylaştıracak çözümleri geliştirmek de hepimizin, ama en çok hayallerinin peşinde koşan girişimcilerimizin, teknoloji geliştiricilerimizin işi.” dedi.

Elektrik dağıtım şebekelerinin değişen ihtiyaçlarına yanıt verebilmek için araştırma ve geliştirme kültürünün somut ürünlerle desteklenmesi gerektiğini vurgulayan Erdoğan, yenilikçi teknolojilerin sektörde uygulanabilir çözümlere dönüşmesinin önemini dile getirdi.

“Girişimcilerin geliştirdiği çözümler sahada denenmeli”

Elder’in girişimcilik çalışmalarının temel hedeflerinden birinin, teknoloji geliştiren girişimlerle elektrik dağıtım şirketleri arasında kalıcı iş birlikleri kurmak olduğunu belirten Erdoğan, geliştirilen çözümlerin gerçek saha koşullarında test edilmesi ve başarılı uygulamaların yaygınlaştırılması gerektiğini söyledi.

Erdoğan, “Bugün verilecek ödüller kuşkusuz önemli. Ancak bana sorarsanız daha önemlisi dağıtım şirketlerimizin, girişimcilik ekosistemine sağlayabileceği katkılar. İhtiyaçları belirlemek tek başına yeterli değil. Girişimcinin geliştirdiği çözümün uygun koşullarda denenmesi, performansının ölçülmesi ve başarılı olması hâlinde daha geniş bir uygulama alanına kavuşabilmesi gerekiyor.” ifadelerini kullandı.

Enerjim Sensin Hızlandırma Programı’nın bu iş birliklerini geliştiren önemli bir platform olduğunu kaydeden Erdoğan, programın girişimcileri sektörün deneyimiyle buluşturarak teknoloji geliştirme süreçlerine katkı sağladığını belirtti.

280 girişim desteklendi, 1.400’ün üzerinde istihdam sağlandı

Enerjim Sensin Hızlandırma Programı’nın 2019’dan bu yana elde ettiği sonuçları da paylaşan Erdoğan, bugüne kadar 981 başvuru aldıklarını ve 280 girişimi desteklediklerini bildirdi.

Desteklenen girişimlerin toplamda 1.400’ün üzerinde istihdam oluşturduğunu, 40 girişimin uluslararası pazarlara açıldığını belirten Erdoğan, bu girişimlerin toplam cirolarının 155 milyon dolara, aldıkları yatırımların ise 25 milyon dolara ulaştığını ifade etti.

Programın 2026 dönemine ilişkin verileri de aktaran Erdoğan, bu yıl 218 girişimin başvurduğunu, seçilen 42 girişimin sekiz modülden oluşan girişimcilik eğitimine katıldığını ve program boyunca 228 mentorluk görüşmesi gerçekleştirildiğini söyledi. Ön değerlendirme aşamasında 35 girişimin projelerini jüriye sunduğunu belirten Erdoğan, final sahnesinde 20 girişimin projelerini tanıtacağını kaydetti.

Finalist girişimlerin mevcut performansına da değinen Erdoğan, bu girişimlerin oluşturduğu istihdamın 50 kişiyi aştığını, toplam cirolarının yaklaşık 1,4 milyon dolara, aldıkları yatırımların ise 225 bin dolara ulaştığını açıkladı.

COP31’de elektrik dağıtım sektörü temsil edilecek

Konuşmasında Antalya’da düzenlenecek COP31’e de değinen Erdoğan, COP31’in resmî gözlemci kuruluşlarından biri olan Elder’in zirve boyunca Mavi Bölge’de Türkiye elektrik dağıtım sektörünü temsil edeceğini bildirdi.

Elder’in üyesi olduğu Utilities for Net Zero Alliance (UNEZA) ile birlikte 10 Kasım’da düzenlenecek Enerji ve Ulaştırma Tematik Günü kapsamında bir yan etkinlik gerçekleştirmeyi planladığını belirten Erdoğan, enerji dönüşümünde şebekelerin rolünün, yatırım ihtiyaçlarının ve uluslararası iş birliklerinin ele alınacağını söyledi.

Türkiye’de geliştirilen teknolojilerin uluslararası pazarlarda da karşılık bulabileceğine dikkat çeken Erdoğan, yerli teknoloji geliştirme kapasitesinin artırılmasının yanı sıra girişimlerin büyüme ve yeni pazarlara erişim olanaklarının geliştirilmesini önemsediklerini vurguladı.

Erdoğan, final sahnesindeki sunumların yeni temaslara, teknik iş birliklerine ve uygulanabilir projelere kapı açmasını dileyerek programın hayata geçirilmesine katkı sağlayan EPDK’ya, İTÜ ARI Teknokent ve İTÜ Çekirdek’e, elektrik dağıtım şirketlerine, jüri üyelerine, mentorlara ve çalışma arkadaşlarına teşekkür etti.