Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından yayımlanan “Küresel Enerji İncelemesi 2025” raporu, küresel enerji talebinde yavaşlama yaşanırken elektrik tüketiminde güçlü artışın sürdüğünü ortaya koydu. Rapora göre, 2025 yılında enerji talebi yüzde 1,3 artarak önceki yıllara kıyasla daha düşük bir büyüme kaydetti.

Bu yavaşlamada küresel ekonomik büyümenin zayıflaması, bazı bölgelerde daha ılıman hava koşulları ve enerji verimliliğindeki artış etkili oldu. Buna karşın elektrik talebi yaklaşık yüzde 3 artarak genel enerji talebinin iki katından fazla büyüdü. Artışta sanayi, binalar, elektrikli araçlar ve veri merkezlerinin payı öne çıktı.

Enerji arzında ise dikkat çekici bir dönüşüm yaşandı. Güneş enerjisi (Solar PV), küresel enerji arzı artışının yüzde 25’inden fazlasını karşılayarak ilk kez lider konuma yükseldi. Doğal gaz yüzde 17 ile ikinci sırada yer alırken, yenilenebilir enerji ve nükleer kaynaklar toplam talep artışının yaklaşık yüzde 60’ını karşıladı.

Petrol talebindeki artış yüzde 0,7 ile sınırlı kalırken, elektrikli araç satışları yüzde 20’den fazla artarak 20 milyon adedi aştı ve küresel satışların dörtte birine ulaştı.

IEA İcra Direktörü Fatih Birol, rapora ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
“Küresel enerji talebi, 2025’te karmaşık bir ekonomik ve jeopolitik zemine karşı artmaya devam etti ve bir eğilim yanlış anlaşılmaz: ekonomilerin genişleyen elektrifikasyonu. Elektrik tüketimi genel enerji talebinden çok daha hızlı büyüyor ve bir enerji kaynağı diğerlerinden çok daha hızlı büyüyor. Solar PV, dünyadaki enerji talebi büyümesinin dörtte birinden fazlasını oluşturuyordu – ilk kez diğer kaynaklardan daha fazla – doğal gazdan sonra. Günümüzün hızla değişen peyzajında, esneklik ve çeşitlendirmeye öncelik veren ülkeler, volatiliteyi yönetmek ve önümüzdeki yıllarda güvenli ve uygun fiyatlı enerji sağlamak için en iyi şekilde yerleştirilecektir.”

Rapor, bölgesel farklılıkların da altını çiziyor. ABD’de enerji talebi veri merkezleri ve sanayideki güçlü büyümenin etkisiyle artarken, Çin’de talep artış hızı yüzde 1,7’ye geriledi. Yenilenebilir enerjinin yaygınlaşması ve verimlilik artışları bu düşüşte etkili oldu.

Küresel enerjiye bağlı CO₂ emisyonlarındaki artış ise 2025 yılında yüzde 0,4 ile sınırlı kaldı. Çin’de emisyonlar düşerken, Hindistan’da artış duraksadı. Buna karşılık gelişmiş ekonomilerde soğuk hava koşulları fosil yakıt kullanımını artırdı.

Elektrik sektöründe güneş enerjisinde 600 terawatt saatlik üretim artışı kaydedilirken, batarya depolama kapasitesinde 110 gigavatlık artış yaşandı. Ayrıca 12 gigavatın üzerinde yeni nükleer kapasitenin inşasına başlandı.

IEA’nın değerlendirmesi, küresel enerji sisteminin giderek daha fazla elektrifikasyon, yenilenebilir enerji ve düşük emisyonlu teknolojiler ekseninde dönüşmeye devam ettiğini ortaya koyuyor.